Grevenbroekmuseum vzw

Keuze? Collaboratie of Verzet?

De SS was bedoeld als eliteorganisatie van Ariërs en de Waffen-SS moest daarbij de gewapende elite zijn. In het begin stond Himmler dan ook enkel rekruten van "zuiver" bloed toe in de Waffen-SS. Zijn wil om een sterke legermacht op te richten bleek echter groter dan zijn ideologie. Hij liet als eerste stap niet alleen inwoners van Duitsland, maar ook Volksduitsers (dat wil zeggen Duitsers wonend buiten Duitsland) soldaten toe in zijn divisies. De organisatie had hiermee een voordeel boven de Wehrmacht, die enkel mocht rekruteren in Duitsland zelf

Tijdens het overgrote deel van de Tweede Wereldoorlog was de Waffen-SS een organisatie met leden uit verschillende landen, met in 1944 900.000 soldaten waarvan 18.000 Belgen en 22.000 Nederlanders. Tijdens de gehele oorlog namen 42.000 Belgen de wapens opnamen aan de zijde van Duitsland (bron: Brune de Wever).

De Vlaams-nationalistische partij VNV had zich voor de oorlog al in fascistische richting georiënteerd en stond nu te popelen om een rol te spelen bij de vestiging van een Nieuwe Orde onder Duits gezag. De partij verbond haar lot met dat van Duitsland en noemde zichzelf expliciet nationaalsocialistisch, om zich van Duitse steun te verzekeren. Niet alleen de topposten werden stilaan door VNV’ers ingevuld, ook in de lagere echelons probeerde de partij haar macht uit te breiden. Alle burgemeesters die ‘onbekwaam’ werden geacht of vijandig stonden tegenover de bezetter, konden zonder meer worden afgezet en vervangen door gehoorzamere elementen.

Verzet!

René Treinontsporing Witteberg1944 bewerktTreinontsporing bij de Witteberg te AchelHet Belgisch verzet in de Tweede Wereldoorlog is de verzamelnaam voor alle personen en groepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog weerstand boden aan de Duitse bezetting van België. Het verzet wordt ook wel de weerstand genoemd en verzetsleden "weerstanders".

Passief verzet

Staken was de meest voorkomende vorm van passief verzet en gebeurde dikwijls op symbolische datums, zoals 10 mei (verjaardag van de inval), 21 juli (nationale feestdag) en 11 november (Duitse overgave in 1918).De grootste staking brak uit op 10 mei 1941 in de staalfabrieken van Cockerill-Sambre in Seraing.[1] Al snel waren ten minste 70.000 arbeiders in de volledige provincie Luik in staking. De Duitsers verhoogden de lonen met 8% en de staking stopte snel.

Actief verzet

De voornaamste acties van het actieve verzet bestonden uit:

  • Het doorspelen van inlichtingen ten behoeve van Groot-Brittannië
  • Het helpen vluchten van ca. 1600 neergeschoten Britse piloten en vliegtuigbemanning
  • Het doden van collaborateurs
  • Het verzorgen van clandestiene pers (650 verschillende bladen met als orgelpunt de uitgave van een valse "Le Soir" op 9 november 1943) om het moreel van de bevolking hoog te houden
  • Het saboteren van Duitse aanvoerlijnen  voor en na de landing in Normandië
  • Het uitvoeren van sabotageacties, zoals het onderbreken van telefoonverbindingen, elektriciteitstoevoer en spoorverkeer, het vernielen van gewassen, en het verstoren van industriële productie
  • Het strijden tegen de Duitse achterhoede tijdens de bevrijding en het gidsen van bijvoorbeeld Britse eenheden
  • Het aanhouden en bewaken van collaborateurs na de bevrijding

Een aantal van deze acties werd gevolgd door zware represailles van Duitse kant.

Het aantal leden van het ‘Geheim Leger’ liep na de landing in Normandië op tot meer dan 54.000. De organisatie werd op een militaire wijze bestuurd. Zo had elke provincie een provinciaal bevelhebber en meerdere zone-commandanten. Het commando was grotendeels in handen van oud-militairen, zoveel mogelijk leden werden getraind in het gebruik van verschillende soorten wapens. 

 

GeheimLegerLogoLogo Geheim Leger